પરોક્ષ કર શું છે? અર્થ, વ્યાખ્યા અને પ્રકારો | એસબીઆઈ લાઈફ

બે પ્રકારના કર છે - પ્રત્યક્ષ કર અને પરોક્ષ કર. વસ્તુઓ અને સેવાઓના વપરાશ પર પરોક્ષ કર લાદવામાં આવે છે. પરોક્ષ કર ચૂકવવાનો બોજ ઉત્પાદક અથવા સેવા પ્રદાતા પર નથી, પરંતુ તે વસ્તુઓ અથવા સેવાઓનો ઉપયોગ કરનાર ગ્રાહક પર હોય છે.

પરોક્ષ કર કરદાતા દ્વારા સીધી રીતે સરકારને ચૂકવવામાં આવતો નથી. તેથી, તેનું નામ "પરોક્ષ કર" રાખવામાં આવ્યું છે.

ભારત સરકાર વિવિધ પ્રકારના પરોક્ષ કર વસૂલ કરે છે અને લાગુ પડતા કરની ટકાવારી એકસમાન હોતી નથી. ઉભી થઈ શકે તેવી કોઈ પણ મૂંઝવણને દૂર કરવા માટે, ભારત સરકારે ૧ જુલાઈ ૨૦૧૭ના રોજ ગુડ્સ એન્ડ સર્વિસ ટેક્સ (જીએસટી) અમલમાં મૂક્યો હતો. જીએસટી એ ઘણા નાના પરોક્ષ કરનું સ્થાન લીધું છે.

ભારત સરકાર વિવિધ પ્રકારના પરોક્ષ કરવેરા વસૂલ કરે છે. અહીં પરોક્ષ કરની યાદી છે:

ભારતમાં પરોક્ષ કરની મુખ્ય લાક્ષણિકતાઓ નીચે મુજબ છે:

ભારત સરકારે ૧ જુલાઈ ૨૦૧૭ ના રોજ ગુડ્સ એન્ડ સર્વિસ ટેક્સ અથવા GST શરૂ કર્યો. તેણે VAT, સર્વિસ ટેક્સ વગેરે સહિત અનેક પરોક્ષ કરને બદલી નાખ્યા છે. GST લાગુ કર્યા પછી, ભારતમાં પરોક્ષ કર માળખું વધુ સરળ બન્યું છે. GST એ ભારતમાં સૌથી મોટો પરોક્ષ કર છે અને GST હેઠળ આવતા તમામ માલ અને સેવાઓના વેચાણ પર લાદવામાં આવે છે. GST કાઉન્સિલે વિવિધ માલ અને સેવાઓ માટે વિવિધ GST દરો નક્કી કર્યા છે - ૦%, ૩%, ૫%, ૧૨%, ૧૮% અને ૨૮%.