धूम्रपान - तुम्ही आजच ही प्राणघातक सवय का सोडली पाहिजे
धूम्रपान - तुम्ही आजच ही प्राणघातक सवय का सोडली पाहिजे
धूम्रपान ही एक धोकादायक सवय आहे जी तुमच्या आरोग्याला मोठे नुकसान पोहोचवू शकते. त्याचे अल्पकालीन आणि दीर्घकालीन दुष्परिणाम होऊ शकतात, जे घातक देखील ठरू शकतात.
धूम्रपानामुळे होणाऱ्या आरोग्य धोक्यांबद्दल काही माहिती येथे दिली आहे आणि धूम्रपान कसे सोडायचे याबद्दल काही उपयुक्त टिप्स देखील आहेत.
धूम्रपानाचे तुमच्या आरोग्यावर होणारे दुष्परिणाम
धूम्रपान आरोग्यासाठी गंभीर धोका निर्माण करते हे वैद्यकीयदृष्ट्या स्थापित सत्य आहे. धूम्रपानाचे काही महत्त्वाचे दुष्परिणाम येथे आहेत
- धूम्रपानामुळे हृदयरोग होण्याचा धोका वाढतो आणि त्यामुळे तुमच्या रक्तवाहिन्या खराब होऊ शकतात किंवा जाड होऊ शकतात, हृदयात अडथळे येऊ शकतात आणि स्ट्रोक देखील येऊ शकतो.
- हृदयाशी संबंधित समस्यांव्यतिरिक्त, धूम्रपान करणाऱ्यांना श्वसनाचे विकार होण्याची शक्यता असते. धूम्रपानामुळे फुफ्फुसांमध्ये असलेल्या वायुमार्गांना आणि हवेच्या पिशव्यांचे नुकसान होते. तुम्हाला एम्फिसीमा, क्रॉनिक ऑब्स्ट्रक्टिव्ह पल्मोनरी डिसीज आणि क्रॉनिक ब्राँकायटिससारखे फुफ्फुसांचे आजार देखील होऊ शकतात.
- धूम्रपान हे कर्करोगाचे एक प्रमुख कारण आहे. धूम्रपान फुफ्फुसांवर लक्षणीय परिणाम करत असल्याने, त्यामुळे फुफ्फुसांचा कर्करोग होऊ शकतो. त्यामुळे शरीराच्या इतर भागांमध्ये, जसे की मूत्राशय, यकृत, पोट, अन्ननलिका आणि ओरोफॅरिन्क्समध्ये कर्करोग होण्याचा धोका वाढू शकतो.
- गर्भवती महिलांमध्ये, धूम्रपान गर्भावर प्रतिकूल परिणाम करू शकते आणि परिणामी अकाली प्रसूती, एक्टोपिक गर्भधारणा आणि मृत बाळंतपण होऊ शकते. पुरुषांमध्ये, धूम्रपानामुळे शुक्राणूंमध्ये असामान्यता आणि वंध्यत्व येते.
- धूम्रपानामुळे तुम्हाला टाइप २ मधुमेह होण्याची शक्यता असते, धूम्रपान न करणाऱ्यांपेक्षा धूम्रपान करणाऱ्यांना हा धोका ३०-४०% जास्त असतो. (https://www.cdc.gov/tobacco/data_statistics/fact_sheets/health_effects/effects_cig_smoking/index.htm )
सर्वसाधारणपणे, धूम्रपान शरीराची प्रतिकारशक्ती कमकुवत करते ज्यामुळे तुम्हाला आजार होण्याची शक्यता असते.
धूम्रपान सोडण्याचे फायदे
धूम्रपानामुळे तुमच्या शरीराला होणारे नुकसान तुम्ही लवकरात लवकर सोडून भरून काढू शकता. सिगारेट सोडल्याने तुमच्या आरोग्यासाठी अनेक फायदे आहेत.
धूम्रपान सोडल्याने तुमचे वायुमार्ग साफ होतील आणि तुमच्या फुफ्फुसांना होणारे नुकसान टाळता येईल. तुम्हाला खोकला, श्वास घेण्यास त्रास आणि श्लेष्माशी संबंधित समस्या कमी जाणवतील. श्वास घेण्यास त्रास होणे आणि दम्यासारखी लक्षणे कमी होतील.
कदाचित सर्वात फायदेशीर परिणाम म्हणजे क्रॉनिक ब्राँकायटिस, कर्करोग आणि हृदय व रक्तवाहिन्यासंबंधी समस्या होण्याचा धोका कमी होईल.
तुमच्या शरीराची प्रतिकारशक्ती हळूहळू सुधारेल आणि तुम्ही निरोगी आयुष्य जगू शकाल.
धूम्रपान कसे सोडावे?
१. तुमच्या बदलाचा निर्णय घ्या
धूम्रपान सोडण्याचे दोन मार्ग आहेत -
- एकदम पूर्णपणे धूम्रपान सोडणे.
- सिगारेटची संख्या हळूहळू कमी करणे.
पहिला पर्याय म्हणजे एकदम सोडून देणे, तर दुसरा पर्याय म्हणजे हळूहळू सिगारेट सोडणे. कोणती पद्धत तुम्हाला सर्वात योग्य वाटते, हे ठरवणे तुमच्यावर अवलंबून आहे.
२. लक्ष्य निश्चित करा
अधिक केंद्रित दृष्टिकोनासाठी, धूम्रपान सोडण्याकरिता एक कालावधी निश्चित करा. तुमच्या कॅलेंडरवरील एक खूण तुम्हाला तुमच्या ध्येयाकडे दृढपणे प्रवृत्त करेल. सिगारेट सोडण्यासाठी खूप शिस्त आणि कठोर दृष्टिकोन आवश्यक असतो. तथापि, एक दृढ निश्चय तुम्हाला धूम्रपानाच्या इच्छेशी लढण्यास मदत करेल.
म्हणून भविष्यासाठी सखोल नियोजन करा.
३. निकोटीन रिप्लेसमेंट थेरपी (एनआरटी)
धूम्रपान सोडणे हे एक आव्हानात्मक आणि कठीण काम असू शकते. तुम्हाला धूम्रपान सोडल्यावर होणाऱ्या त्रासाची लक्षणे जाणवू शकतात, ज्यामुळे तुम्हाला खूप अस्वस्थता येऊ शकते. थकवा, डोकेदुखी, चक्कर येणे, मळमळ, भूक न लागणे, बद्धकोष्ठता, शरीरात अशक्तपणा, पोटात पेटके येणे, घाम येणे आणि हात-पायांना मुंग्या येणे ही काही लक्षणे आहेत जी तुम्हाला जाणवू शकतात. तुम्हाला धूम्रपान करण्याची तीव्र इच्छा देखील होऊ शकते. जर ही लक्षणे गंभीर झाली, तर धूम्रपान सोडण्यासाठी तुम्ही एनआरटी (NRT) चा वापर करू शकता. यामध्ये गम, स्प्रे आणि गोळ्यांच्या स्वरूपात निकोटीन औषधांचा वापर केला जातो. यामुळे धूम्रपान सोडल्यावर होणारी लक्षणे कमी होतात आणि तुम्हाला बरे वाटण्यास मदत होते. कायमचे धूम्रपान सोडण्याचा हा एक सर्वात यशस्वी मार्ग आहे.
४. शारीरिक आणि मानसिक पोषण
कोणत्याही शारीरिक हालचालीमुळे तुमचे मन गुंतून राहू शकते आणि सिगारेटची तीव्र इच्छा दूर ठेवता येते. जोरदार व्यायाम, वर्कआउट आणि धावणे तुम्हाला धूम्रपान करण्याच्या इच्छेपासून दूर ठेवेल. ध्यान आणि योगामुळेही तुमचे मन शांत होण्यास आणि तणाव व चिंता यांसारख्या गोष्टींना नियंत्रणात ठेवण्यास मदत होते. व्यस्त राहिल्याने सिगारेटकडे वळण्याची शक्यता कमी होते आणि धूम्रपान सोडण्याच्या तुमच्या प्रवासात मदत होते.
धूम्रपानामुळे तुमच्या आरोग्याला मोठा धोका निर्माण होतो. आधी पाहिल्याप्रमाणे, कर्करोगाव्यतिरिक्त, त्यामुळे इतर आजारही उद्भवतात जे वाढून जीवघेणे ठरू शकतात. यामुळे तुम्हाला आणि तुमच्या कुटुंबाला होणाऱ्या भावनिक त्रासाव्यतिरिक्त, महागडे उपचार आणि औषधांमुळे आर्थिक ताणही येऊ शकतो.
धूम्रपान सोडण्याच्या प्रवासाला सुरुवात करताना, उद्भवू शकणाऱ्या कोणत्याही वैद्यकीय आपत्कालीन परिस्थितीसाठी तुम्ही पूर्णपणे तयार आहात याची खात्री करणे आवश्यक आहे. कर्करोग विमा पॉलिसी किंवा टर्म प्लॅनसह गंभीर आजार रायडर (Critical Illness Rider) हे कोणत्याही संभाव्य परिस्थितीसाठी स्वतःला तयार करण्याचे सर्वोत्तम मार्ग आहेत. तुम्हाला एखादा मोठा आजार झाल्यास या योजना आर्थिक मदत पुरवतात. या योजना केवळ तुम्ही आर्थिकदृष्ट्या तयार आहात याचीच खात्री करत नाहीत, तर तुम्हाला मानसिक शांतीही देतात.