GST ಎಂದರೇನು? - ಅರ್ಥ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನ ಮತ್ತು ಉದ್ದೇಶಗಳು | ಎಸ್‌ಬಿಐ ಲೈಫ್

ನಮ್ಮಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನವರಿಗೆ GST ಎಂದರೇನು ಎಂಬುದರ ಬಗ್ಗೆ ಸಾಮಾನ್ಯ ಕಲ್ಪನೆಯಿದ್ದು GST ಬಗ್ಗೆ ಯಾವುದೇ ಪರಿಚಯದ ಅಗತ್ಯವಿಲ್ಲದಿದ್ದರೂ, GST ಯ ಮೂಲಭೂತ ಅಂಶಗಳು ಮತ್ತು ಉದ್ದೇಶಗಳನ್ನು ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳುವುದು ಅತ್ಯಗತ್ಯವಾಗಿದೆ. ಹಾಗಾದರೆ, ಸರಕು ಮತ್ತು ಸೇವಾ ತೆರಿಗೆಯೆಂದರೆ ನಿಖರವಾಗಿ ಏನು? ಸರಳ ಪದಗಳಲ್ಲಿ GST ಎಂದರೇನು? ಭಾರತದಾದ್ಯಂತ ಏಕೀಕೃತ ತೆರಿಗೆ ರಚನೆಯನ್ನು ರಚಿಸಲು ಅನೇಕ ಪರೋಕ್ಷ ತೆರಿಗೆಗಳನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸಿದ ಸಮಗ್ರ ಪರೋಕ್ಷ ತೆರಿಗೆಯಾಗಿದೆ.

GST ವಿವರಗಳು ಯಾವುವು: ಸರಕು ಮತ್ತು ಸೇವಾ ತೆರಿಗೆಯು ಎಲ್ಲಾ ಮೌಲ್ಯವರ್ಧಿತ ಸರಕು ಮತ್ತು ಸೇವೆಗಳ ಮೇಲೆ ವಿಧಿಸಲಾಗುವ ಪರೋಕ್ಷ ತೆರಿಗೆಯಾಗಿದೆ. GST ಹಲವಾರು ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಚಲಿತದಲ್ಲಿತ್ತು, ಇದನ್ನು 1954 ರಲ್ಲಿ ಫ್ರಾನ್ಸ್ ಜಾರಿಗೆ ತಂದಿತ್ತು. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಭಾರತದಲ್ಲಿ, ಈ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯನ್ನು 1990 ರ ದಶಕದ ಉತ್ತರಾರ್ಧದಲ್ಲಿ ಪರಿಚಯಿಸಲಾಯಿತು. 1999 ರಲ್ಲಿ, ಆಗಿನ ಪ್ರಧಾನಿ ಅಟಲ್ ಬಿಹಾರಿ ವಾಜಪೇಯಿ ಮತ್ತು ಅವರ ಆರ್ಥಿಕ ಸಲಹೆಗಾರರ ತಂಡವು ಹೊಸ ತೆರಿಗೆ ಮಾದರಿಯನ್ನು ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಲು ಒಂದು ಸಮಿತಿಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿತು, ಅದೇ ಸರಕು ಮತ್ತು ಸೇವಾ ತೆರಿಗೆ (GST) ಮಾದರಿ.

ಆದಾಗ್ಯೂ, GST ಅನ್ನು ಜುಲೈ 1, 2017 ರವರೆಗೂ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲಿಲ್ಲ ಮತ್ತು ಎಲ್ಲಾ ಪರೋಕ್ಷ ತೆರಿಗೆಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಳ್ಳಲಾಗುವುದು ಎಂದು ಹೇಳಲಾಯಿತು. GST ಅನುಷ್ಠಾನಕ್ಕೆ ಕಾರಣವೆಂದರೆ ಅದು ಭಾರತೀಯ ಉತ್ಪನ್ನಗಳನ್ನು ದೇಶೀಯವಾಗಿ ಮತ್ತು ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಸ್ಪರ್ಧಾತ್ಮಕವಾಗಿಸುತ್ತದೆ ಏಕೆಂದರೆ ಇದು ಉತ್ಪಾದನೆ ಮತ್ತು ವಿತರಣೆಯಾದ್ಯಂತ ಇನ್‌ಪುಟ್ ತೆರಿಗೆಯ ಸಂಪೂರ್ಣ ತಟಸ್ಥೀಕರಣವನ್ನು ಮಾಡುತ್ತದೆ ಎನ್ನುವುದಾಗಿತ್ತು. GST ಮಂಡಳಿಯು GST ದರಗಳನ್ನು ನಿಯತಕಾಲಿಕವಾಗಿ ಪರಿಷ್ಕರಿಸಿ ಪರಿಶೀಲಿಸುತ್ತಿದ್ದರೂ, ಇಲ್ಲಿಯವರೆಗೆ, ದರಗಳನ್ನು ವಿವಿಧ ಸ್ಲ್ಯಾಬ್‌ಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಲಾಗಿದೆ: 0%, 3%, 5%, 12%, 18% ಮತ್ತು 28%. ಇದು ಆರ್ಥಿಕತೆಗೆ ಮತ್ತು ತೆರಿಗೆದಾರರಿಗೆ GST ಯ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆಯನ್ನು ಸಹ ವಿವರಿಸುತ್ತದೆ.

GST ಯಾವ ತೆರಿಗೆಗಳ ಬದಲಿಗೆ ಬಂದಿದೆ ಎನ್ನುವ ಪಟ್ಟಿಯನ್ನು ಕೆಳಗೆ ನೀಡಲಾಗಿದೆ:

ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಭವಿಷ್ಯ ನಿಧಿಗಳು, ಬ್ಯಾಂಕ್ ಸ್ಥಿರ ಠೇವಣಿಗಳು, ಉದ್ಯೋಗಿ ಭವಿಷ್ಯ ನಿಧಿಗಳು, ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉಳಿತಾಯ ಪ್ರಮಾಣಪತ್ರಗಳು (NSC) ಮುಂತಾದ ಸ್ಥಿರ ಹಿಡುವಳಿ ಅವಧಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಹೂಡಿಕೆ ಸಾಧನಗಳಲ್ಲಿ ಹಣವನ್ನು ಹೂಡಿಕೆ ಮಾಡಬಹುದು. ಹಿಡುವಳಿ ಅವಧಿಯನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿದ ನಂತರ, ನೀವು ಹೂಡಿಕೆ ಮಾಡಿದ ಮೊತ್ತವನ್ನು ಮರಳಿ ಪಡೆಯುತ್ತೀರಿ.

ಹಣವನ್ನು ಹೂಡಿಕೆಯಾಗಿಯೂ ಖರ್ಚು ಮಾಡಬಹುದು, ಅಲ್ಲಿ ಆದಾಯವು ನಿಮ್ಮ ಮಕ್ಕಳ ಬೋಧನಾ ಶುಲ್ಕ, ಗೃಹ ಸಾಲದ ಅಸಲು ಮೊತ್ತ ಇತ್ಯಾದಿಗಳಂತಹ ಹಣಕಾಸಿನ ಲಾಭವನ್ನು ನೀಡಬಹುದು ಅಥವಾ ನೀಡದಿರಬಹುದು.

ವಿಭಾಗ C ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಕಡಿತವನ್ನು ಪಡೆಯಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡಬಹುದಾದ ವರ್ಗ ಒಂದರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿರುವ ಕೆಲವು ಹೂಡಿಕೆಗಳು ಈ ಕೆಳಗಿನಂತಿವೆ:

• ಸೇವಾ ತೆರಿಗೆ
• ಅಬಕಾರಿ ಸುಂಕಗಳು (ಕೇಂದ್ರ ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚುವರಿ)
• ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಕಸ್ಟಮ್ ಸುಂಕಗಳು (ವಿಶೇಷ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಸೇರಿದಂತೆ)

GST ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಸೇರಿಸಲಾದ ತೆರಿಗೆಗಳು:

• ರಾಜ್ಯ ವ್ಯಾಟ್
• ಕೇಂದ್ರ ಮಾರಾಟ ತೆರಿಗೆ
• ಖರೀದಿ ತೆರಿಗೆ
• ಐಷಾರಾಮಿ ತೆರಿಗೆ
• ಮನರಂಜನಾ ತೆರಿಗೆ
• ಪ್ರವೇಶ ತೆರಿಗೆ
• ರಾಜ್ಯ ಸೆಸ್ ಮತ್ತು ಸರ್‌ಚಾರ್ಜ್‌ಗಳು
• ಜಾಹೀರಾತುಗಳ ಮೇಲಿನ ತೆರಿಗೆಗಳು
• ಲಾಟರಿ, ಬೆಟ್ಟಿಂಗ್ ಮತ್ತು ಜೂಜಾಟದ ಮೇಲಿನ ತೆರಿಗೆಗಳು

GST ಹೇಗೆ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ವಿವರಿಸುವ ರೇಖಾಚಿತ್ರ ಇಲ್ಲಿದೆ; ಎಡಭಾಗವು ಹಳೆಯ ತೆರಿಗೆಯನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಬಲಭಾಗವು GSTಯನ್ನು ಹೇಗೆ ಲೆಕ್ಕ ಹಾಕಲಾಗುತ್ತದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ.

GSTಯ ಅನುಕೂಲಗಳು ಇಲ್ಲಿವೆ:

• "ಒಂದು ರಾಷ್ಟ್ರ, ಒಂದು ತೆರಿಗೆ" - GST ಪ್ರಮಾಣೀಕರಣಕ್ಕೆ ಅವಕಾಶ ಮಾಡಿಕೊಟ್ಟಿದೆ ಮತ್ತು ಉತ್ಪನ್ನಗಳು ಮತ್ತು ಸೇವೆಗಳಿಗೆ ರಾಜ್ಯಗಳಾದ್ಯಂತ ತೆರಿಗೆ ಅನುಸರಣೆಯನ್ನು ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆ ಮಾಡಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡಿದೆ. ಇದು ತೆರಿಗೆದಾರರು ತೆರಿಗೆ ರಿಟರ್ನ್ಸ್ ಸಲ್ಲಿಸಲು ಪ್ರಮಾಣಿತ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಅನುಸರಿಸುವುದನ್ನು ಸುಲಭಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ.
• ಹಲವು ಪರೋಕ್ಷ ತೆರಿಗೆಗಳನ್ನು ಒಂದರಲ್ಲಿ ಸೇರಿಸುವುದು - ರಾಜ್ಯ ಮತ್ತು ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಬರುವ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪರೋಕ್ಷ ತೆರಿಗೆಗಳನ್ನು GST ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಸೇರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇದು ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ ತೆರಿಗೆ ಆಡಳಿತವನ್ನು ಸರಳಗೊಳಿಸಿತು ಮತ್ತು ತೆರಿಗೆದಾರರಿಗೆ ಅನುಸರಣೆಯನ್ನು ಸುಲಭಗೊಳಿಸಿತು.
• ಆನ್‌ಲೈನ್‌ನಲ್ಲಿ - ಒಂದೇ ತೆರಿಗೆಗೆ ತೆರಿಗೆ ಪಾವತಿಸುವುದು ಮತ್ತು ರಿಟರ್ನ್‌ಗಳನ್ನು ಸಲ್ಲಿಸುವುದು ಸರಳವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಕಾಗದಪತ್ರಗಳ ತೊಡಕುಗಳನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಿದೆ. ಇಂದು, ಇ-ಇನ್‌ವಾಯ್ಸಿಂಗ್, ಇ-ವೇ ಬಿಲ್‌ಗಳು ಮತ್ತು GST ರಿಟರ್ನ್‌ಗಳನ್ನು ಸಲ್ಲಿಸಲು ಕೇಂದ್ರೀಕೃತ ಆನ್‌ಲೈನ್ ಪೋರ್ಟಲ್ ಅನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯ ದಕ್ಷತೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿದೆ.
• ತೆರಿಗೆ ವಂಚನೆ ಮತ್ತು ಭ್ರಷ್ಟಾಚಾರವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುವುದು - ತೆರಿಗೆದಾರರಿಗೆ ಕೇಂದ್ರೀಕೃತ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ಸುಸ್ತಿದಾರರು ಮತ್ತು ವಂಚಕರು ದುರುಪಯೋಗಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಬಹುದಾದ ಲೋಪದೋಷಗಳನ್ನು ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿ ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಿದೆ. ನಕಲಿ ಇನ್‌ವಾಯ್ಸ್‌ಗಳನ್ನು ವ್ಯವಸ್ಥೆಗೆ ಅಪ್‌ಲೋಡ್ ಮಾಡಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗದ ಕಾರಣ ಇ-ಇನ್‌ವಾಯ್ಸಿಂಗ್ ಸಹ ಅದನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ಅಧಿಕೃತಗೊಳಿಸಿದೆ.
• ತೆರಿಗೆಗಳ ಸರಣಿಕ್ರಮವನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕುವುದು - ಈ ಹಿಂದೆ, ಹಂತಗಳ ನಡುವೆ ಅನೇಕ ತೆರಿಗೆಗಳನ್ನು ವಿಧಿಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು, ಇವುಗಳನ್ನು ಒಂದಕ್ಕೊಂದು ಸರಿದೂಗಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಉತ್ಪಾದನೆಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಪಾವತಿಸಿದ ಅಬಕಾರಿ ಸುಂಕಗಳನ್ನು ಮಾರಾಟದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಪಾವತಿಸಬೇಕಾದ ವ್ಯಾಟ್‌ಗೆ ಸರಿದೂಗಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. GST ತೆರಿಗೆಯ ಮೇಲಿನ ತೆರಿಗೆಯನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಆದ್ದರಿಂದ ಸರಕುಗಳ ಬೆಲೆ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತದೆ.

ಈ ತೆರಿಗೆಯನ್ನು ಪ್ರತ್ಯೇಕ ರಾಜ್ಯಗಳು ವಿಧಿಸುತ್ತವೆ. ಸರಕು ಅಥವಾ ಸೇವೆಗಳ ಮಾರಾಟವು ರಾಜ್ಯದೊಳಗೆ ನಡೆದಾಗ ಮತ್ತು ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರದಿಂದ ಸಂಗ್ರಹಿಸಲ್ಪಟ್ಟಾಗ ಇದು ಅನ್ವಯಿಸುತ್ತದೆ. ತೆರಿಗೆ ಶೇಕಡಾವಾರು ಬಳಸಿದ ಸೇವಾ ಪ್ರಕಾರ ಅಥವಾ ಮಾರಾಟವಾದ ಸರಕುಗಳನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿರುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು ಕೇಂದ್ರ ಸರಕು ಮತ್ತು ಸೇವಾ ತೆರಿಗೆಯೊಂದಿಗೆ ವಿಧಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಒಟ್ಟು ತೆರಿಗೆಯನ್ನು ರಾಜ್ಯ ಮತ್ತು ಕೇಂದ್ರದ ನಡುವೆ ವಿಂಗಡಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಸಮಗ್ರ ಸರಕು ಮತ್ತು ಸೇವಾ ತೆರಿಗೆ (IGST)

GST ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ನೋಂದಣಿ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವುದು ವ್ಯವಹಾರವು ಸರ್ಕಾರದ ಪರವಾಗಿ ತೆರಿಗೆ ಸಂಗ್ರಹಿಸಲು ಮತ್ತು ಅದರ ಪೂರೈಕೆಗಳಿಗೆ ಇನ್ಪುಟ್ ತೆರಿಗೆ ಕ್ರೆಡಿಟ್‌ಗಳನ್ನು ಪಡೆಯಲು ಅವಕಾಶ ನೀಡುತ್ತದೆ.

• ಸರಕುಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸುವ ಮತ್ತು ಸಾಮಾನ್ಯ ವರ್ಗದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ರೂ. 40 ಲಕ್ಷಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ವಹಿವಾಟು ಹೊಂದಿರುವ ವ್ಯವಹಾರವು GST ಗೆ ನೋಂದಾಯಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು. ವ್ಯವಹಾರವು ವಿಶೇಷ ವರ್ಗದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಬಂದರೆ, ವಹಿವಾಟು ರೂ. 20 ಲಕ್ಷಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿರಬೇಕು.
• ಸೇವೆಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುವ ಮತ್ತು ಸಾಮಾನ್ಯ ವರ್ಗದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ರೂ. 20 ಲಕ್ಷಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ವಹಿವಾಟು ಹೊಂದಿರುವ ವ್ಯವಹಾರವು GSTಗೆ ನೋಂದಾಯಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು. ವ್ಯವಹಾರವು ವಿಶೇಷ ವರ್ಗದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಬಂದರೆ, ವಹಿವಾಟು ರೂ. 10 ಲಕ್ಷಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿರಬೇಕು.
• ರೈತರು ಅಥವಾ ತೆರಿಗೆಯಿಂದ ವಿನಾಯಿತಿ ಪಡೆದ ವ್ಯವಹಾರಗಳನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ, ಎಲ್ಲಾ ಪೂರೈಕೆದಾರರು (ಅಂತರ-ರಾಜ್ಯ) ಮತ್ತು ವಿತರಕರು ನೋಂದಾಯಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು.
• ಇ-ಕಾಮರ್ಸ್ ನಿರ್ವಾಹಕರು ಸಹ GST ಗೆ ನೋಂದಾಯಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು.

GST ಮೊತ್ತವನ್ನು ಲೆಕ್ಕಹಾಕಲು, ನೀವು ಸರಕುಗಳ ಬೆಲೆ ಮತ್ತು ಅದು ಯಾವ ತೆರಿಗೆ ಸ್ಲ್ಯಾಬ್ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಬರುತ್ತದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳಬೇಕು. ಇದರ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ, GST ಸೇರಿಸುವ ಸೂತ್ರವು:

GST ಮೊತ್ತ = (ಮೂಲ ವೆಚ್ಚ x GST %)/100

ಒಟ್ಟು ಬೆಲೆ = ಮೂಲ ವೆಚ್ಚ + GST ಮೊತ್ತ

ಟರ್ಮ್ ಇನ್ಸೂರೆನ್ಸ್ ಪ್ರೀಮಿಯಂಗಳಿಗೆ GST 18%. ದತ್ತಿ ಯೋಜನೆಗಳಿಗೆ, ಇದು ಮೊದಲ ವರ್ಷಕ್ಕೆ 4.50% ಮತ್ತು ನಂತರದ ವರ್ಷಕ್ಕೆ 2.25%. ULIP ಗಳಿಗೆ, GST ದರ 18% ಆಗಿದ್ದು, ಇದು ನಿಧಿ ನಿರ್ವಹಣಾ ಶುಲ್ಕಗಳು ಮತ್ತು ಪ್ರೀಮಿಯಂ ಅನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.

ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ನೀವು 1000 ರೂ. ಬೆಲೆಯ ಉತ್ಪನ್ನವನ್ನು ಖರೀದಿಸಿದರೆ ಮತ್ತು GST ದರ 18% ಆಗಿದ್ದರೆ, GST ಮೊತ್ತವು 180 ರೂ. ಆಗಿದ್ದರೆ, ಒಟ್ಟು ಬೆಲೆ 1180 ರೂ. ಆಗುತ್ತದೆ.